Zaterdag 17 juli 2004 - Het is morgen een jaar geleden dat Tilburger Bart Raaijmakers door messteken om het leven kwam. ,,Het leidde tot een algemeen gevoel van ’alle hens aan dek’.''Het beloofde een mooie zomer te worden. De examens zaten erop, de Tilburgse Kermis stond voor de deur. De stemming was vorig jaar uitgelaten. Totdat op vrijdagavond 18 juli omstreeks half elf het noodlot toesloeg. Bart Raaijmakers (18) fietste met zijn broer en een vriend uit de Reeshof naar de stad. Op de hoek Dalenstraat/ Reeshofdijk werd hij het slachtoffer van een gewelddadige straatroof. Messteken werden Raaijmakers fataal.
De dood van de student zorgde voor een schokgolf in de Reeshof én de rest van Tilburg. Omdat eind juni ook al een vechtpartij tussen Somaliërs en Antillianen had plaatsgevonden op het Verdiplein in Noord, kondigde burgemeester Johan Stekelenburg maatregelen aan. Zo kwam er extra aandacht voor Antillianen. Twee van de vier straatrovers komen uit dit overzeese gebiedsdeel. Stekelenburg maakte ook een harde aanpak van jongeren die ’niet willen deugen’ bekend.
,,De dood van Bart heeft geleid tot een collectief gevoel van ’alle hens aan dek’'', zegt voormalig teamchef West Jos Verpaalen. ,,Het was voor ons als politie ook een duidelijk signaal om het contact met de bevolking te vergroten.''
Katalysator
Loco-burgemeester Els Aarts-Engberts ziet 18 juli 2003 niet zo zeer als een keerpunt in het denken over veiligheid, maar als een extra stimulans. ,,Het was een katalysator voor alle zaken die we al in gang hadden gezet. De gemeenteraad had in januari 2003 bijvoorbeeld met een verordening het preventief fouilleren mogelijk gemaakt. En op aandringen van de politiek is ook de commissie Veilig Samenleven, de commissie Fijnaut, aan de slag gegaan.''
Voorzitter Bert Mulder van de wijkraad Reeshof zat als vertegenwoordiger van de inwoners in de commissie. ,,Bij de commissieleden drong wel het besef door dat de uitkomst van ons werk nóg belangrijker zou zijn.'' Al voor het overlijden van Raaijmakers was in Tilburg, net als in de rest van het land, een klimaat ontstaan waarin de sfeer van ’bijna alles moet kunnen’ veranderde in een (voor criminelen) minder tolerante omgeving. ,,Het klimaat waarin de commissie Fijnaut begon'', vertelt Mulder, ,,was toch een van problemen met bepaalde bevolkingsgroepen en met verslaafde criminelen. Deze problemen waren niet eerder zo duidelijk benoemd.''
Het is ook de periode waarin de term veelpleger werd geïntroduceerd. Dat is veelal een verslaafde die verantwoordelijk is voor veel criminaliteit. Tilburg alleen al telt 117 van deze draaideurcriminelen. Gebiedsofficier van justitie mr. René de Beukelaer is de afgelopen tijd ook ’gekanteld’. ,,We zijn er voor de welwillende burger. We pakken de criminelen aan die de leefbaarheid van die burgers aantasten.''
Openbaar Ministerie en de gemeente hebben maanden gediscussieerd over de invoering van het preventief fouilleren. ,,De welwillende burger ondervindt hier weer de nadelen van. Daarom zijn we blij dat de mensen er zo positief op reageren.'' De commissie Fijnaut kwam eind vorig jaar met enkele tientallen maatregelen om de veiligheid te verbeteren. ,,Een deel was al in uitvoering'', zegt Aarts. ,,De rest is min of meer letterlijk overgenomen.''
Zo heeft de gemeente sinds kort een (programma)manager veiligheid, wordt er minder gepraat en sneller ingezet en heeft de politie een reeks maatregelen genomen. Het meest zichtbaar is het biketeam, dat in het stadscentrum én in de Reeshof surveilleert.
Reeshof
In de uitbreidingswijk staat het Platform Veiligheid Reeshof in de startblokken. Het initiatief, ontstaan na de dood van Raaijmakers, wil een brug slaan tussen bewoners en wijkbeheerders. ,,Wij willen gevoelens van onveiligheid in kaart brengen'', vertelt woordvoerder Ed Smulders, bewoner van de Dalenstraat. ,,Daarnaast willen we burgers ook stimuleren om met initiatieven te komen.''
Ondertussen is de gemeente ook concreet bezig om iets aan de onveiligheid van de kilometerslange Reeshofdijk - een belangrijke weg voor jongeren die in de stad gaan stappen - te doen.
Eerder werden struiken gesnoeid. Sinds enige tijd brandt de verlichting de hele nacht. Ook is - vlak na de moord - het politietoezicht opgevoerd. ,,We zijn ook in gesprek met de provincie over een aantal maatregelen op langere termijn'', zegt loco-burgemeester Els Aarts. ,,We hebben gesproken over bebouwing. Een eerste studie is positief ontvangen. We denken bijvoorbeeld aan een uitbreiding van de bebouwing op de kop van de straten die grenzen aan de Reeshofdijk. Ook zou etablissement De Zeven Geitjes mogelijkheden kunnen krijgen. En we denken aan de aanleg van een sportveld.''
Bert Mulder van de commissie Fijnaut en de wijkraad Reeshof realiseert zich dat er nog veel moet gebeuren. ,,Maar ik ben er heilig van overtuigd: we zijn op de goede weg.''
Brabants Dagblad, 17 juli 2004. Door Hub Dohmen
